Effect fusie

De Achterhoek als culturele en ook bestuurlijke eenheid.

Inwoners uit de Achterhoek, die (ver) buiten de Achterhoek moeten vertellen waar ze wonen, zullen eerst hun dorp of stad noemen. Meestal zal dan de reactie zijn; “waar ligt dat dan?”.  De overgrote meerderheid zal dan reageren; “dat ligt in de Achterhoek”.  De gemeente waar men woont zal niet vaak worden genoemd bij het antwoord op die tweede vraag. Dat komt omdat de tegenwoordige gemeenten in de Achterhoek een samenraapsel zijn van verschillende kernen, waar men niet echt een gevoel bij heeft. Er zal worden betoogd dat de Achterhoek als één cultureel en economisch gebied gezien moet worden en dat het derhalve verdient om ook onder één bestuurslaag gebracht te worden.
Daarnaast moet er een reële plaats worden ingeruimd voor de tientallen verenigingen “dorps-of stadsbelangen”,  die de Achterhoek rijk is.
Er zouden dus twee pijlers moeten komen  in een nieuwe bestuursstructuur: een (1) grote gemeente “De Achterhoek” , gevoed door (2) intensieve betrokkenheid van de inwoners in de kernen, via de belangenverenigingen.  Op deze manier ontstaat er een belangrijke democratische meerwaarde: de bestuursstructuur  sluit dan aan op de culturele identiteit  waarin de burger zich erkent en zich bij thuis voelt. Dat deze aanpak ook nog efficiënter zal zijn en meer kwaliteit zal kunnen leveren, is ook belangrijk, maar komt op de tweede plaats.

 

Voor alle duidelijkheid kan het ook anders gesteld worden: Als cultureel identiteitsaspect zouden bijvoorbeeld de Zwarte Cross en de Graafschap genoemd kunnen worden, maar ook de mentaliteit van de Achterhoekers: niet lullen, maar poetsen. Hierbij kan ook gedacht worden aan de vele aannemersbusjes die vanuit de Achterhoek naar het westen rijden. Het tweede punt is dat met de opschaling ook meteen weer naar beneden "geschaald gaat worden"  naar de dorpen en steden waar de Achterhoeker zich thuis bij voelt; waar hij/zij op de lokale vereniging zit en waar hij/zij in de kroeg een biertje of wijntje drinkt.

Aanvullende punten:

1) Burgers moeten zich verbonden kunnen voelen met “hun”gemeente.
De huidige gemeenten sluiten niet aan bij het wij-gevoel van de burgerij: Wehl niet bij Doetinchem, Varsseveld niet bij Ulft enz. Wel voelt iedereen zich een Achterhoeker! Mentaliteit, identiteit en samenhorigheid is dan terug te vinden in de gemeentestructuur. Tegelijkertijd krijgen alle (tientallen) kernen meer invloed op hun directe leefomgeving.

2) Transparantie van samenwerking en verantwoordelijkheden. In het kader van de bezuinigingen worden op het moment allerhande samenwerkingsconstructies voorgesteld. Algemeen kenmerk van deze spaghetti aan samenwerkingsvormen is dat volstrekt onduidelijk wordt waar de verantwoordelijkheden komen te liggen, ervan uitgaande dat de samenwerkingsvormen ook in de praktijk te realiseren zijn. Op basis van het huidige moeizame draagvlak voor samenwerking tussen de gemeenten is dit laatste zeer de vraag. Dit voorstel schept een duidelijke structuur die borg staat voor een optimale samenwerking en een duidelijke, transparante verantwoordelijkheidsstructuur

 3) Zo efficiënt mogelijke  uitvoering van gedelegeerde en gemeentegrensoverschrijdende taken. Op het moment worden diverse taken door andere overheden naar het gemeentelijke niveau overgedragen (RUD ‘s, Wet Werken naar Vermogen enz). De beleidsvrijheid bij de uitvoering van die taken is gering. In verband met de efficiëntie van de implementatie kunnen deze het best worden uitgevoerd door een overkoepelend centraal orgaan, in plaats van door acht organisaties die ieder voor zich het wiel gaan uitvinden.

Bovendien zijn er diverse huidige gemeentelijke taken aan te wijzen, die dusdanig van aard zijn, dat er bovengemeentelijke (strategische) afstemming noodzakelijk is. Voorbeeld: de planning van de woningvoorraad en bedrijfsterreinen, maar ook het onderhoud van het wegenstelsel, gladheidbestrijding enzovoorts.

 4) Verminderen van de kwetsbaarheid van de gemeentelijke apparaten. Door de bezuinigingen worden steeds meer taken uitgevoerd door een steeds kleinere groep beleidsmedewerkers. In veel gevallen zijn er al veel taken toebedeeld aan individuele ambtenaren. Ziekte, pensioen of uitdiensttreding zorgen zo voor  een snelle toename aan tijdelijke of langdurige leemtes, die de kwaliteit van  service, uitvoering van taken en beleidsvorming uithollen.  Door de schaalvergroting minimaliseert dit voorstel  deze kwetsbaarheid van de gemeenten in de huidige vorm.

5) Vergroting van de invloed en de kwaliteit van de organisatie. Door de opschaling van de gemeente zullen schaalvoordelen ontstaan. Deze zullen vooral bestaan uit:

a)  het vergroten van de invloed op het beleid van de hogere overheden. Door de omvang van het werkgebied en  het grote aantal inwoners zal de stem van de regiogemeente De Achterhoek beter gehoord worden. Daarbij speelt een rol dat er in de nieuwe situatie sprake is van een duidelijke stem ten opzichte van de huidige diversiteit tussen de gemeenten. Hierdoor zal De Achterhoek beter in staat zijn aandacht voor regionale problemen zoals de krimp, de teruglopende werkgelegenheid en de vergrijzing te vragen.

b) een verhoging van de kwaliteit van de gemeentelijke organisatie.  Door de opschaling van de  gemeente  ontstaat immers een grotere organisatie met meer carrière perspectieven, een groter beleidsterrein met meer specialisatie mogelijkheden en meer financiële armslag. Door deze combinatie van factoren ontstaan mogelijkheden om hoger gekwalificeerde medewerkers met specifieke kwaliteiten aan te trekken en langere tijd te binden.  Dit kan ook de service naar de inwoner verbeteren.